Beginnen met astronomie, deel I

Deel I: Het kopen van een telescoop

Als je bezig wilt zijn met astronomie hoef je natuurlijk niet perse een telescoop te kopen, je kunt je immers ook verdiepen in de theorie! Toch bestaat het beeld dat een amateur-astronoom een telescoop thuis heeft staan en hier dan sterren mee bekijkt. Ten eerste, sterren zijn nog het minst interessant, het zijn juist de dingen daarom heen die de moeite waard zijn, en ten tweede, als iemand thuis achter zijn computer zit kan dat ook een amateur-astronoom zijn. Maar als je toch eens een telescoop wilt kopen, lees dan de artikelen eens door.

Wat is dat ene belangrijke ding dat ik moet weten als ik een telescoop wil gaan kopen?

Misschien het allerbelangrijkste van dit heel artikel is: “Koop je telescoop niet uit een speelgoedwinkel of warenhuis”. Negeer iedere verkooptekst uit de folder waarin iets staat genoemd over de maximale vergroting en andere zaken. Koop je telescoop uit een telescoopwinkel waar je telescopen vindt die ogenschijnlijk minder kunnen maar uiteindelijk betere resultaten leveren. De hoeveelheden en getallen die doorgaans worden genoemd bij reclamefoldertelescopen kloppen theoretisch in hoge uitzondering wel maar zijn praktisch niet haalbaar. Ook worden er meestal foto’s bijgeplaatst die gemaakt zijn door telescopen die miljoenen euro’s kosten, je bent dan al snel misleidt!

Het kan zijn dat een redelijke telescoop in een groothandelwarenhuis wordt aangeboden. Als hier je aandacht op is gevallen sluit het dan altijd even kort met iemand die er meer inzicht in heeft.

Belangrijk om te weten is dat de maximale praktische vergroting van een telescoop in relatie staat met de hoeveelheid licht dat door de telescoop wordt opgevangen. Dit wordt vrijwel helemaal bepaald door de lens- of spiegeldoorsnede van de telescoop. Om een beetje een richtlijn te geven kun je grofweg aannemen dat per 2,5 cm diameter je 50x kunt vergroten bij normaal licht waarbij je beeld nog steeds goed is.

Warenhuizen laten meestel kleine lenzenkijkers zien van 5 cm in doorsnede en vermelden erbij dat je er vergrotingen tot wel 600 maal kunt bereiken! Strikt genomen klopt dit wel maar als je kijkt naar bovengenoemde vuistregel is een vergroting van 125x toch echt het maximaal haalbare waarbij je nog een helder beeld hebt. Als je dan ook nog de kwaliteit van de onderdelen meeneemt in de overweging kun je waarschijnlijk blij zijn als je een vergroting van 100 kunt bereiken.

Enkele aanbevelingen:

Regelmatig vragen amateur-astronomen voor aanbevelingen bij het kopen van een telescoop, het leren van de avondhemel en meer. Binnen een vereniging kun je met personen praten over verschillende telescopen wat een groot voordeel is t.o.v. als je maar één iemand zou benaderen die misschien maar met één type telescoop ervaringen heeft.

Wat moet je dan als eerste doen?

Geschreven woorden kunnen ervaringen niet vervangen. Je kunt je dus aanmelden bij een astronomievereniging, ga eens naar activiteiten of beursen, probeer eens door telescopen te kijken van iemand anders. Je zal veel leren en je zult de mensen leren kennen met wie je je uitrusting en waarnemingen kunt bespreken. En natuurlijk, ook de personen die astronomie als hobby hebben zijn gewone mensen die ook wel eens van een biertje kunnen genieten en men is echt niet de hele tijd bezig met astronomie, zoals dat in geen enkele andere soort vereniging is! De drempel is dus niet hoog en het samenzijn en kunnen praten over het onderwerp waarmee ieder op zijn eigen manier mee bezig is kan op momenten leuk maar ook leerzaam zijn.

Om clubs te vinden hoef je maar het internet af te speuren. In Nederland bestaat er de Vereniging voor Weer en Sterrenkunde waarbij vele verenigingen door het hele land zijn aangesloten. Ook zijn er astronomische tijdschriften die een meerwaarde aan de hobby kunnen geven maar het mag duidelijk zijn dat internet gewoon dé bron is voor informatie.

Al naar een club geweest? Nee? Lees gerust verder in de andere delen.