Astronomen worstelen al tientallen jaren met de structuur van ons zonnestelsel. Speciaal Uranus en Neptunus kunnen niet zijn ontstaan op de plaats waar ze zich nu bevonden. De gas en stofschijf die tot planeten coaguleerde in het vroege bestaan van het zonnestelsel zou aan de rand veel te ijl zijn om dergelijke reuzenplaneten te laten ontstaan. Een meer aannemelijk scenario is dat de planeten allemaal dicht bij elkaar zijn gevormd en zich pas verspreiden na het verdwijnen van de gas- en stofschil. De enge banen van planeten bij andere sterren lijkt dit scenario te ondersteunen. Echter de grote planeten in ons zonnestelsel Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus zullen door hun sterke zwaartekracht niet zonder slag of stoot naar hun nieuwe positie in het zonnestelsel zijn vertrokken. Eerdere simulaties lieten steevast zien dat of Uranus of Neptunus in dit scenario het het zonnestelsel zouden worden gekatapulteerd. Echter, beide planeten zijn er nog en de wetenschappers kregen deze simulaties niet sluitend verklaard.

Er is nu een nieuwe oplossing voor het probleem: een grote gasplaneet die zich tussen Saturnus en Uranus bevond is opgeofferd ten faveure van de overgebleven planeten. Als je de simulatie opnieuw draait met vijf in plaats van vier gasplaneten dan zie je opnieuw dat er een grote gasplaneet uit het zonnestelsel wordt gestoten. Wat resteert is een zonnestelsel dat sterk lijkt op het onze.

Wetenschappers hebben met behulp van 6000 computersimulaties waarin geringe variaties waren aangebracht het ontstaan van het zonnestelsel gesimuleerd. Bij bijna alle simulaties met vier gasplaneten bleef er een zonnestelsel met drie gasplaneten over maar als de simulatie werd gedaan uitgaande van vijf gasplaneten dan bleef er steeds een zonnestelsel met vier gasplaneten over dat opmerkelijk veel lijkt op het onze.

De beste resultaten werden bereikt met een extra planeet tussen Saturnus en Uranus die na een aanvaring met Jupiter uit het zonnestelsel werd gegooid. Dit vijf planeten scenario lost ook een aantal andere raadsels op. Om de binnenste rotsplaneten op hun plaats te houden suggereerden eerdere simulaties dat Jupiter op de een of andere manier vanuit een baan dicht bij de Zon naar een wijdere baan moest zijn gesprongen echter in een zonnestelsel met vier gasreuzen is dit moeilijk te realiseren. Echter in een zonnestelsel met vijf gasreuzen lijkt dit een natuurlijk proces te zijn.

De herschikking van de planeten kan van invloed zijn geweest op en nog niet afgeronde formatie van de Kuipergordel en de Oortwolk met als gevolg een hevige periode van inslagen op de verschillende planeten met als resultaat o.a. Een sterk bekraterde Maan.

De weggestoten planeet bestaat misschien nog steeds. In mei hebben Japanse astronomen gemeld dat ze planeten zonder begeleidende ster hebben waargenomen. Deze zogenaamde eenzame wolven lijken algemeen in ons sterrenstelsel voor te komen. Als onze vijfde gasplaneet nog steeds bestaat dan is het wellicht ook een dergelijke eenzame zwervende exoplaneet geworden.

Er zijn nog andere theorieën die duiden op een vijfde rotsplaneet die zich ooit in een baan tussen Mars en Jupiter heeft bevonden, op de plaats waar nu de planetoïdengordel is en het bestaan van super-aardes die zijn opgeslokt voor Jupiter of Neptunus.

Ons zonnestelsel lijkt nu rustig en kalm maar we eten ondertussen wel zeker dat het ontstaan zeer heftig is geweest.

Bron: New Scientist, 22 september 2011